مرتضى مطهرى

48

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

مخصوصاً با تعبيرى كه قرآن مىگويد كه در وجود پيغمبر اسوه و تأسّىاى است براى شما ، و وجود پيغمبر كانونى است كه ما از آن كانون بايد [ روش زندگى را ] استخراج كنيم . صِرف اينكه يك نفر بيايد كلمات پيغمبر را روايت كند [ كافى نيست ] . خيلى راويها هستند كه چيزى درك نمىكنند . اينكه ما بياييم تاريخ پيغمبر اكرم را نقل كنيم كه پيغمبر اكرم در فلان جا چنين كرد كافى نيست ، تفسير و توجيه عمل پيغمبر مهم است . در فلان جا پيغمبر اين‌طور رفتار كرد ، چرا اين‌طور رفتار كرد ؟ چه منظورى داشت ؟ پس همين‌طور كه گفتار پيغمبر نياز به تعمق و تفسير دارد ، رفتار پيغمبر هم نياز به تعمق و تفسير دارد . ما نمىتوانيم از اين اظهار تأسف دربارهء خودمان خوددارى كنيم كه ما كه امت پيغمبر آخرالزمان هستيم ، از هر كداممان اگر بپرسند ، نه چند تا سخن از پيغمبر بلديم ( حتى لفظش را هم بلد نيستيم ، چه رسد به معنى و تفسيرش ) و نه از سيره و رفتار پيغمبر مىتوانيم چند كلمه بگوييم . اين را من در بعضى از جلسات ديگر هم گفته‌ام : يكى از نويسنده‌هاى معروف ايران كه دو سه سال پيش مرد و البته مذهبى نبود ( ابتداى عمرش كه هيچ مذهبى نبوده ، اين آخر عمرىها به واسطهء كتابهايى از من كه منتشر شده بود با من ارتباط ، و تمايلى [ به مذهب ] پيدا كرده بود ) يك وقتى به من گفت : من دارم كتابى را ترجمه مىكنم در حكمت اديان ، يعنى حكمتهايى كه در دينهاى مختلف عالم وجود دارد : حكمتهايى كه امروز در دين يهود وجود دارد ، حكمتهايى كه در انجيل وجود دارد ، حكمتهايى كه به زردشت نسبت مىدهند ، حكمتهايى كه به بودا نسبت مىدهند ، حكمتهايى كه از كنفوسيوس است ، و حكمتهايى كه از پيغمبر ماست . گفت : من فقط به رگ سيّدىام بر خورده ، زيرا از هر كسى كلمات زيادى نقل كرده ولى به پيغمبر اسلام كه رسيده چند جملهء كوتاه نقل كرده ، و چون ترجمهء من ترجمهء آزاد است مىخواهم اندكى بيشتر نقل كنم ولى من كه دسترسى ندارم . گفت : من تصميم گرفته‌ام صد آيه از قرآن نقل كنم ، صد جمله از كلمات پيغمبر و صد جمله از كلمات اميرالمؤمنين . در مورد قرآن گفت : چون قرآنِ مترجَم ( قرآن آقاى قمشه‌اى ) هست خودم مىتوانم چند آيه انتخاب كنم . از كلمات اميرالمؤمنين هم چون نهج البلاغه هاى مترجم هست مىتوانم انتخاب كنم ، ولى راجع به سخن پيغمبر چون من به عربى چندان وارد نيستم و در فارسى هم هرچه گشتم پيدا نكردم ، اگر مىتوانى صد جمله از پيغمبر براى من پيدا كن و ترجمه هم بكن ولى